جنگ روانی !

جنگ بخودی خود واژه ای سرخ رنگ است که خون و خون ریزی و قتل عام عده ای بی گناه را در ذهن انسان تداعی می کند اما از در این بین نام جنگی بگوش می رسد به نام جنگ روانی.

  1. ۲ ماه قبل
به گزارش نوداد (سکوی اجتماعی خبر)

جنگی که شاید در دسته کثیف ترین و بی انصافانه ترین جنگ ها محسوب شود و واژه ای کاملا سیاه رنگ است.

جنگی بدون خون و خون ریزی که روان انسان ها را هدف قرار داده و سبب نابودی و از بین بردن طرف مقابل می شود.

اما این جنگ سیاه ؛ جنگ روانی از کجا بوجود آمد و چه شیوه هایی برای خود دارد؟!

جنگ روانی یعنی استفاده از روش‎ها و تاکتیک هایی که به تضعیف روحیه نیروهای دشمن و نتیجتاً سلطه بر آنان و تقویت روحیه نیروهای خودی و در نهایت کسب پیروزی با حداقل تلفات بیانجامد.

پیروزی در صحنه جنگ صرفاً با برتری نظامی به دست نمی‎آید بلکه آن‎چه که در کنار سلاح‎های نظامی پیروزی را تضمین می‎کند برتری روحیه است.

تاریخچه جنگ روانی

جنگ در معنی منحصربه فرد خودش دارای دو گونه است:

جنگ فیزیکی

جنگ روانی (عصبی)

جنگ فیزیکی امری کاملاً شناخته شده است و لازم نیست در موردش بیش تر گفته شود ولی معنی جنگ روانی در دیدگاه های بسیاری از مردم ناشناخته مانده است. تاریخچه جنگ روانی را می توان به سال ها پیش و تمدن های اولیه یانسان بازگرداند. به زمان جنگ ها و مبارزات قبایل و افراد با یکدیگر که علاوه بر عملیات جنگیدن (فیزیکی) از اداها و نمودهای خاصی نیز برای ترساندن حریف استفاده می کردند.

بی شک بشر این فن را از طبیعت عاریه گرفته و به گسترش آن پرداخته است. طبیعت که شامل موجودات غریزی پیرامون انسان می شود، با به کاربردن قوانین ساده در دل همدیگر رعب و وحشت ایجاد می کردند تا از نابودی خود جلوگیری کنند. جنگ فیزیکی و روانی در زیادتر جنبه ها با هم تفاوت دارند ولی در کل اگر بخواهیم آن ها را درست بررسی کنیم، جنگ روانی و جنگ فیزیکی در وجود دشمن با یکدیگر یکسانند.

زیرا وجود دشمن (همان نابودکنندهٔ طبیعی) موجبات انسجام گروه یا دسته ها را فراهم می کند تا در برابر دشمن فرضی ایستادگی کنند؛ ولی در کل جنگ روانی بخشی از جنگ فیزیکی می باشد.

آشنائی انسان با پدیده اثرگزاری روانی و کاربرد آن در عرصه های مختلف زندگی، بویژه در جنگ ها و فعالیت های سیاسی، درتاریخ کهن بشر ریشه دارد. «لاین برگر» پیشینه جنگ روانی را در ۱۲۵۴ سال قبل از میلاد در جریان جدال های «کیدون» در برابر «میدیانیت ها» ذکر می کند. نخستین کسی که اصطلح جنگ روانی را بکار برد مورخ و تحلیل گر نظامی بریتانیایی بنام «فولر» بود که در سال ۱۹۲۰م چنین اصطلاحی را وارد فرهنگ لغات کرد. این اصطلاح در ژانویه ۱۹۴۰م برای اولین بار وارد ادبیات آمریکا شد و اولین بار در پیوست فرهنگ بین الملل «وبستر» بکار رفت.

«رونالد پروس» ۱۸ واژه معادل برای جنگ روانی ذکر کرده که گروه ها و افراد مختلف بکار می برند. برخی از آنها عبارتند از: جنگ افکار، جنگ اعصاب، جنگ سیاسی، جنگ تبلیغاتی، جنگ کلامی، مبارزه اطلاعاتی، جنگ کلمه و عقیده.

برخی جنگ سرد را نیز مرادف با این اصطلاح می دانند؛ اما گروهی این دو را متفاوت با همدیگر قلمداد کرده اند و قائلند که اگر تبلیغات برای پیشبرد عملیان نظامی باشد، جنگ روانی است و اگر برای پیشبرد اهداف سیاسی متکی به قدرت نظامی باشد، جنگ سرد است.

نمونه های تاریخی فراوانی در استفاده از این نوع جنگ وجود دارد. استفاده یونانیون از «اسب تراوا» در تصرف تراوا را می توان از این جمله برشمرد. سازمان های نظامی نیز بطور وسیع در جنگ های جهانی اول و دوم به شدت این جنگ را مورد استفاده قرار داده اند.

رابطه جنگ روانی و عملیات روانی

جنگ روانی را اخص از عملیات روانی می دانند؛ چون عملیات روانی عبارتست از جنگ های روانی و دیگر فعالیت های روانی و اعمال سیاسی، نظامی، اقتصادی و ابدئولوژیکی؛ که به منظور ایجاد زمینه مساعد در احساسات حالات و رفتار گروه های مورد هدف به منظور نیل به هدف های ملی طرح ریزی و اجرا می شود.

اما جنگ روانی، اقدامات روانی به منظور نفوذ عقاید، احساسات و رفتارهای گروه های مورد نظر می باشد و اصولاً هدف های ملی را در زمان جنگ، پشتیبانی می نماید.

شیوه های جنگ روانی

مفهوم جنگ روانی را می توان در مورد کلیه روش ها و وسایل بکار گرفته شده بر ضد فکر انسان بکار برد. برخی از روشها و مهارت های جنگ روانی عبارتند از:

تهدید

فریب

تکرار مطالب

شایعه

تحریف

سانسور خبری

بزرگنمایی مشکلات

تفرقه افکنی

ترور

تبلیغات

دادن اطلاعات ناقص

کوچک نمایی توانمندی ها

عوامل مؤثر بر موفقیت جنگ روانی

برای این که جنگ روانی در یک جامعه مؤثر واقع شود، عوامل مختلفی لازم است؛ که می توان برخی از مهمترین آنها را اینگونه برشمرد:

۱. شناخت افراد مخاطب؛ برای کسب توفیق در إعمال جنگ روانی، لازم است ویژگی های روانی و ذهنی مخاطب شناخته شوند؛

۲. شناخت محیط پیرامون مخاطب؛


زیادتر بدانید: نخستین جنگنده ملی چه مشخصاتی دارد؟


۳. دوری جستن از طرح بحث های انتزاعی و کلی؛ مانند مباحث سیاسی و ایدئولوژیکی.

جنگ روانی را اخص از عملیات روانی می دانند؛ چون عملیات روانی عبارتست از جنگ های روانی و دیگر فعالیت های روانی و اعمال سیاسی، نظامی، اقتصادی و ابدئولوژیکی؛ که به منظور ایجاد زمینه مساعد در احساسات حالات و رفتار گروه های مورد هدف به منظور نیل به هدف های ملی طرح ریزی و اجرا می شود.

اقسام جنگ روانی

عملیات مربوط به جنگ روانی، ممکن است کوتاه مدت یا دراز مدت باشد. انواع فعالیت های کوتاه مدت آن موارد زیر را شامل می شود:

۱. تبلیغات راهبردی؛

۲. تبلیغات جنگی؛

۳. نشر خبر؛

۴. فریب دشمن؛

۵. تبلیغات سری.

اعمال دراز مدت آن شامل نشر خبر به روش مستمر با استفاده از وسایل مختلف و با هدف کمک به سیاست خارجی دولت و بالا بردن شهرت و اعتبار آن و دست یابی به دوستی و تأیید می باشد.

اهداف جنگ روانی

«صلاح نصر» به نقل از کتاب «جنگ سیاسی راهنمای همزیستی رقابت آمیز» اثر جان اسکات؛ هدف اساسی جنگ سیاسی را ضعیف کردن دشمن و در صورت امکان، نابود کردن وی بوسیله مانورهای دیپلماتیک، فشار اقتصادی، ارعاب، خرابکاری، دادن اطلاعات درست یا نادرست و محروم ساختن دشمن از دوستان و حامیانش، می داند.




همرسانی نوشتار: