1. شهروند خبرنگاری

تحلیل بحران سوریه

در سوریه چه کسانی، در کجا، و با چه کسانی می‌جنگند؟

سوریه درگیر جنگی ست که با توجه به ابعاد آن از لحاظ گوناگونی گروه‌ها، افکار و کشورهای درگیر، بسیار فراتر از یک جنگ داخلی و حتی منطقه‌ای بوده و با گذشت بیش از پنج سال از شروع آن شاید بکار بردن واژه جنگ جهانی برای اشاره به آن دیگر چندان اغراق آمیز به نظر نرسد.

  1. ۲ ماه،۴ هفته قبل
  2. ۰
بحران سوریه
نوداد -

اما در این میان آنچه ناظران و حتی تحلیلگران را دچار سردرگمی کرده، پیچیدگی این جنگ از لحاظ درگیری میان گروه‌های حاضر در سوریه است. اینکه کدام گروه کدام منطقه را در اختیار دارد و دقیقا با کدام گروه می‌جنگد! در یادداشت پیش رو تحلیلی خواهیم داشت بر این مسئله.  

در صورت توسعه عملیات ترکیه می‌تواند با ارتش سوریه روبرو شود دولت سوریه تمام مناطق استان سویداء بجز قسمت شمال شرق را در اختیار دارند و در منطقه شمال شرق این استان با داعش درگیر هستند. قسمت شمالی استان درعا و یک نوار عمودی به عرض بیست تا ده کیلومتر از شمال تا ده کیلومتر مانده به مرز جنوبی استان درعا در اختیار دولت سوریه و مناطق شرقی و غربی این استان در اختیار ائتلاف جبهه جنوبی است که این منطقه صحنه نبرد این دو گروه می باشد. ضمن اینکه منطقه کوچکی در شرق شهر خبب در این استان در اختیار داعش و صحنه نبرد داعش و ائتلاف جبهه جنوبی است. استان قنیطره در اختیار ارتش آزاد سوریه بوده که در شمال این استان با دولت سوریه درگیر است. نیمه غربی استان ریف در اختیار دولت سوریه است که در مناطق بیت جن، خان الشیخ، سرغایا، شرق شهرستان القطیفه و شرق منطقه غوطه با جبهه النصره و در شهر حجر الاسود با داعش درگیر هستند. در شرق استان ریف که عمدتا در اختیار جبهه اسلامی می‌باشد دولت سوریه از سمت غرب و جبهه اسلامی از سمت شرق با داعش در شهر بیر قصب و در شمال شرقی این منطقه نیز دولت سوریه و جبهه اسلامی درگیری‌های پراکنده‌ای دارند. در استان حمص بجز شهرهای شمالی شهر حمص یعنی تلبیسه، الرستن، حوله و تلدو که در اختیار جیش الفتح است سایر مناطق غربی استان تحت کنترل دولت سوریه می‌باشد. در منطقه غربی استان حمص، حدفاصل شهرهای پالمیر، القریتین و شهر الفرقلس در اختیار دولت سوریه است و شمال شرق، شرق و جنوب شرق ناحیه فوق الذکر در اختیار داعش بوده و مرز میان این مناطق صحنه درگیری‌های داعش و دولت سوریه است. در استان حمات نوار باریک شمالی از شمال الرهجان تا منتهی الیه غربی این استان در اختیار جیش الفتح و جیش النصر، منطقه جنوب غرب شهر سلمیه تحت تسلط جیش الفتح، منطقه شرق شهر سلمیه از شرق السعن در اختیار داعش و سایر مناطق در اختیار دولت سوریه است که مرز شمالی این استان و استان حلب در حدفاصل شمال شهرهای الرهجان و اثریه جزو مناطق فوق الذکر می‌باشد. این استان در تمامی مناطق هم مرز میان مناطق تحت کنترل گروه‌های مختلف صحنه درگیری میان دولت سوریه، داعش، جیش الفتح و جیش النصر است. استان طرطوس به طور کامل تحت کنترل دولت سوریه و استان لاذقیه بجز منطقه شمال شرق که تحت کنترل جیش الفتح و جبهه النصره و صحنه نبرد این دو گروه و دولت سوریه است، کاملا در اختیار دولت سوریه می‌باشد. شهر دیرالزور در استان دیرالزور در اختیار دولت سوریه، راس شمالی این استان و نیمه شمالی مرز استان دیرالزور و استان حسکه در اختیار نیروهای کرد و منطقه ابوخشاب در اختیار جبهه النصره است. باقی مناطق استان دیرالزور به طور کامل تحت کنترل داعش و مناطق هم مرز با نواحی تحت کنترل کردهای سوریه و دولت سوریه نیز صحنه درگیری میان آنها و داعش است. در استان حسکه منطقه قامشلی، منطقه کوکب در شرق شهر حسکه و نیمه جنوبی شهر حسکه در اختیار دولت سوریه، راس جنوبی استان در اختیار داعش و سایر نقاط کاملا در اختیار کردهای سوریه می‌باشد که مرز مناطق فوق الذکر صحنه نبرد کردهای سوریه با دولت سوریه و داعش است. استان ادلب بجز منطقه معره مصرین که در اختیار دولت سوریه است تمام مناطق به طور کامل تحت تسلط جیش الفتح، جبهه النصره و احرار الشام می‌باشد که منطقه معره مصرین صحنه درگیری‌های دولت سوریه و گروه‌های فوق الذکر است. در استان رقه، خطی افقی به موازات جنوب ناحیه عین عیسی مرز میان داعش و کردها است. در جنوب این مرز داعش و در شمال آن کردها قرار دارند که خطی عمود از شهر تل ابیض هم مرزی ست که بر شرق آن کردهای سوریه و برغرب آن یگان‌های مدافع خلق تسلط دارند. مرز میان کردها و داعش در این استان صحنه نبرد دو گروه کرد با داعش است. شمال شرق استان حلب یعنی منطقه عین العرب یا کوبانی، شرق رودخانه فرات و ناحیه کوچکی در شمال شهر حلب در اختیار یگان‌های مدافع خلق و شمال غرب این استان یعنی منطقه عفرین در اختیار کردهای سوریه است. جبل سمعان جنوبی و اتارب، جنوب، شرق، شمال و شمال شرق شهر حلب در اختیار جیش الفتح، جبهه النصره، احرار الشام، جیش النصر و دیگر گروه‌های معارض سوری و منطقه غربی اعزاز تحت تسلط جیش الفتح ست. جرابلس بجز قسمت شرقی آن، منبج بجز قسمت شمال شرق، الباب بجز منطقه جنوب غرب، دیر حافر و شرق اعزاز در اختیار داعش است. سفیره، شمال غرب دریاچه جبول، جبل سمعان شمالی، غرب و جنوب غرب شهر حلب تحت تسلط دولت سوریه است. قسمت شرقی جرابلس نیز در اختیار دولت ترکیه است. در تمام نواحی شهر منبج یگان‌های مدافع خلق و داعش، در شرق منطقه جرابلس یگان‌های مدافع خلق با دولت ترکیه و در تمام نواحی شهر حلب دولت سوریه، جیش الفتح، جیش النصر و یگان‌های مدافع خلق با هم درگیر هستند. در اعزاز جیش الفتح از سمت شرق با داعش و از سمت غرب با کردهای سوریه و در جنوب این منطقه داعش با کردهای سوریه درگیر هستند. در منطقه الزهرا دولت سوریه از جنوب با جیش الفتح و از شرق و شمال با کردهای سوریه درگیر است. مرزهای میان سفیره و جبل سمعان جنوبی نیز صحنه نبرد دولت سوریه با جیش الفتح و جیش النصر است.

دو جمهوری اسلامی مایل نیستند وارد خلافت شوند در این میان داعش تنها گروهی ست که با تمام گروه‌های دیگر درگیر است. معارضین سوریه با داعش و دولت سوریه در نبرد هستند و درگیری شان با کردهای سوریه و یگان‌های مدافع خلق مشمول شرایط است. دولت سوریه نیز با داعش و معارضین سوری درگیر است و نبردش با کردهای سوریه و یگان‌های مدافع خلق مشمول شرایط می‌باشد. کردهای سوریه و یگان‌های مدافع خلق نیز با داعش و دولت ترکیه در نبرد هستند و شرایط بر درگیری شان با دولت سوریه و معارضین سوری حاکم است. دولت ایران و دولت روسیه حامی دولت سوریه هستند. ناتو و ایالات متحده حامی معارضین سوری خصوصا ارتش آزاد هستند. عربستان و قطر نیز حامی معارضین سوری خصوصا جبهه النصره می‌باشند. ترکیه حامی معارضین سوریه خصوصا احرار الشام است. حمایت ترکیه و عربستان از داعش، حمایت ایالات متحده و ناتو از کردها و یگان‌های مدافع خلق و حمایت اسرائیل از یگان‌های مدافع خلق و ارتش آزاد سوریه نیز محدود به شرایط خاص می‌باشد.