نگاهی به مرامنامه یک مادربزرگ + عکس ها

گروه جهاد و مقاومت مشرق - کتاب «باغ مادر بزرگ» روایت یک عمر زندگی مادربزرگ باصفایی است به نام خانزاد مرادی محمدی، راوی این اثر مادربزرگی است که به واخوانی خاطراتش می پردازد.

  1. ۵ ماه قبل
نگاهی به مرامنامه یک مادربزرگ +‌ عکس
به گزارش نوداد (سکوی اجتماعی خبر)

مهناز فتاحی خالق کتاب «باغ مادربزرگ» نویسنده ای از خطه کرمانشاه است و از آثارش می توان به کتاب هایی همچون: «فرنگیس»، «پناهگاه بی پناه»، «اردیبهشتی دیگر» اشاره نمود. او در مقدمه کتابش شرح داده:

نگاهی به مرامنامه یک مادربزرگ +  عکس

«مهناز فتاحی هستم، دختر سلطنت و جهان بخش، نوه خانزاد محمدی؛ زنی که با ماجرای زندگیش در این کتاب آشنا می شوید. حالا من نویسنده شده ام، نویسنده ای که از خاطرات دفاع مقدس می نویسد. جنگ فقط برداشتن تفنگ و سنگر گرفتن پشت گونی های پر از خاک نیست. جنگ می تواند حمایت زنی در پشت جبهه باشد که دلت را گرم می کند. جنگ می تواند تلاش یک زن برای پناه دادن به کودکانی باشد که بمباران لرزه بر تنشان انداخته است و به دنبال پناهگاه می گردند... کسی باید باشد که آنها را در آغوش بگیرد و بگوید نگران نباشید من هستم. مادربزرگ من همان زن بزرگ است. یک روز به فکر افتادم تا خاطراتش را از زمان جنگ بنویسم. مادربزرگ اول قبول نمی کرد و می گفت می خواهی کارهای خوبم بر باد برود؟ می خواهی به همه بگویی من زن خوبی هستم؟ خدا باید بداند هر کس چه کرده است. بالاخره آنقدر خواهش کردم تا سرانجام راضی شد. البته می دانم خیلی از اتفاق ها را تعریف نکرده است چون نمی خواهد اجر کارهایش با صحبت کردن درباره آنها از بین برود... کتاب حاضر حاصل ساعتها مصاحبه با هفت پسر و دو دختر مادربزرگ، خویشاوندان، مردم روستای گل سفید و آواره های عراقی است. مادربزرگ اکنون نود و چهار ساله است. همه او را به نیکی و ایمان و بخشش می شناسند. بسیاری از زنان ایرانی در جنگ از خود شجاعت و دلاوری نشان دادند. مادربزرگ من یکی از آنهاست. کاش وقتی کتاب چاپ می شود او زنده باشد گرچه نام و کارهای خوب او همیشه زنده است.»

نگاهی به مرامنامه یک مادربزرگ +  عکس

از امتیازات کتاب «باغ مادربزرگ» این است که با رنگ و بویی محلی به رشته تحریر درآمده و در ضمن آداب و رسوم و سنت های رایج کردی به خوبی روایت و تصویرگری شده است. مزین شدن دفترچه خاطرات به شعرهای فولکلوریک کردی به حفظ ملاحت خاطرات افزوده. می توان گفت خاطرات مادربزرگ مرامنامه اوست؛ مرامنامه ای که پایه های آن بر محبت و ایمان استوار است که با ترنم دلنشین خود در قلب هر خواننده جا باز می کند.

بانوی کرد نود و چهار ساله- خانزاد مرادمحمدی از اهالی روستای گله چرمه روانسر- خاطرات خود را از کودکی آغاز می کند زمانی که زنان نباید روسری بسر می بستند. او از خانواده ای متمول بود و از والدینش همواره به یاد داشت که ثروت امانت است تا به دیگران ببخشیم. خانزاد در سیزده سالگی با فتاح ازدواج می کند که بعدها کارمند آموزش و پرورش می شود. در کنار خوشی های زندگی، والدین خود را از دست می دهند. به علت مجاورت خانه های پدری، دو خانه با هم ادغام می گردد و خانه ای بزرگ و زیبا ساخته می شود که همیشه درش به روی مردم باز بود و سفره اش همیشه گسترده. با شروع جنگ زندگی آنها دگرگون می شود و منطقه در دست گروهک ها می افتد و فرزندان درگیر جنگ می شوند. در دوران طاغوت بخشی از زمین های آنها توسط دولت گرفته می شود که در آنها شهرک هایی ساخته می شود. در طی جنگ خانه های شهرک در اختیار آوارگان عراقی و ایرانی قرار می گیرد. به علت دل دریایی و مهمان نوازی خانزاد خانواده های عراقی در خانه او مستقر می شوند. جهان بخش- پدر مهناز فتاحی- به علت سرطان خون فوت می کند با وجودیکه بدنش پر از ترکش سرب بود پرونده جانبازی تشکیل نداده بود؛ لذا شهید محسوب نمی شود. با بمباران شیمیایی حلبچه آوارگان عراقی روانه روانسر می شوند که بسیاری از آنها در باغ مادربزرگ اسکان می گیرند. این بانوی کرد که دارایی خود را در راه خدا خرج می کرد به هر کس که از راه می رسید کمک می کرد و بین آواره های ایرانی و عراقی تفاوت نمی گذاشت. در طی جنگ اشخاص زیادی در سایه او پناه گرفتند از جمله آواره عراقی به نام «نوری باریکه». بعد از اتمام جنگ باغ خالی می شود. مادربزرگ روستا را ترک و در روانسر در خانه ای که همسرش برایش گذاشته با حقوق بازنشستگی او زندگی می کند.

نگاهی به مرامنامه یک مادربزرگ +  عکس

خانم فتاحی در روند بازآفرینی وقایع با نثری ساده و روان از طریق گفت وگو، توصیف، شیوه عملکرد مادربزرگ و خانواده اش به ضبط و ثبت خاطرات پرداخته است. قابل توجه آنکه بنیاد خاطرات بر شخصیت متقی و پرهیزکار راویست و اشخاصی که از طریق ذهن پویای مادربزرگ- راوی- وارد دفترچه خاطرات می شوند بسیار زیادند. به واقع از اکثر گفت وگوهای مطرح شده در متن خاطرات می توان شرایط جنگی آن زمان را درک و احساس کرد. به راستی که دفتر خاطرات دوران جنگ را احیا می کند. آنچه در این دفترچه عرصه وسیعی دارد ابعاد عاطفی، عقلی و اعتقادی مادربزرگ و فرزندانش است. خانم فتاحی آهنگ زندگی او را با ملودی های شاد و غمگین به خوبی نواخته است. چنین استنباط می شود چون مادربزرگ و بچه هایش در بحبوحه جنگ بسر می بردند، برای ماندگاری آن لحظه های فراموش نشدنی از خاطرات خود لب به سخن گشوده اند. از این رو، برای کسانی که می خواهند- بخصوص نسل جوان- درک خوبی از فضای جنگ تحمیلی داشته باشند مطالعه کتاب باغ مادربزرگ سودمند است.

کتاب باغ مادربزرگ، خاطرات بانوی کرد خانزاد مرادمحمدی به قلم مهناز فتاحی در سال ۹۶ به همت انتشارات سوره مهر به چاپ رسیده است. نویسنده خاطرات را در هفت فصل مرتب کرده و در انتهای کتاب صفحاتی را به خاطرات نوری باریکه از خانزاد محمدی اختصاص داده است. کتاب باغ مادربزرگ دارای مقدمه و عکس های قدیمی است که خواننده را با فرهنگ منطقه کردنشین آشنا می کند.

در خاتمه باید بگویم مادربزرگ در ۱۷ فروردین ۱۳۹۴ به آسمان ها پر کشید و روی تپه بلند کنار مزار همسرش به خاک سپرده شد. روحش شاد و یادش گرامی باد.




همرسانی نوشتار: