۲۰ هزار آرزوی بر باد رفته «دیوار به دیوار»

فصل دوم مجموعه دیوار به دیوار نسبت به فصل اول مجموعه از کیفیت روایی و داستانی مطلوب و استانداری برخوردار نبود و با اتکا به خرده روایت های بلاتکلیف، این مجموعه نتوانست همچون فصل نخست نقش یک سریال زیر متوسط را تکرار کند.

  1. ۵ ماه قبل
  2. ۰
 سریال «دیوار به دیوار ۲»
به گزارش نوداد (سکوی اجتماعی خبر)

فصل دوم سریال سریال «دیوار به دیوار» در قصه گویی کم مایه و لحظات شبه کمدی این مجموعه دوباره بر ناتوانی خالقان اثر صحه گذاشت. هر چند فرمول اصلی تلویزیون، تکرار آزموده پرخطاست و در کمال بهت و حیرت، مدیران سیما رای به ساخت فصل دوم این سریال دادند. سریالی که ادای کمدی را در می آورد و مشخص نیست با این حجم از سطحی نگری قرار بود چه کارکردی در میان مجموعه های قوی طنز نوروزی شاخصی چون پایتخت و حتی کلاه قرمزی داشته باشد.

اگر نخواهیم مثل خیل وسیعی از انتقادات مطرح شده به این سریال، اغراق آمیز این مجموعه را نقد نکنیم و مبنای قیاس  همان فصل نخست مجموعه دیوار به دیوار باشد، فصل اول سریال با اتکا به ماجرا محوری و استفاده از تیپ های  کلیشه ای تلویزیونی، به صورت مصنوعی با اتکا به نوعی فضاسازی یکنواخت نوعی تازگی را القا می کرد، این القا در فرم مصنوعی و در محتوا بشدت تکراری است.

اما در فصل دوم هیچ ماجرایی بر اساس یک قصه مدون وجود نداشت و تیپ های خلق شده ای که طی سیر تدریجی روایت تبدیل به شخصیت نشدند، هر آنچه که در چنته داشتند را در فصل نخست رو کردند. در فصل دوم به عنوان نمونه، بخشی از سریال به جشن تولد فرزند مشیری می پردازد و انتقال محل خدمت فرزند شاهرخ به عنوان روایت ها فرعی، موید عدم پایبندی سریال به قیود داستانی مدون است.

اغلب سریال های تلویزیونی به جای ماجرا محوری، پرسوناژ یا تیپ محورند. رویدادمحوری از نظر کسانی که طرح چنین آثاری را تصویب می کنند به هیچ عنوان اهمیتی ندارد، چون لشراف دراماتیک لازم را برای تایید و تصویب فیلمنامه یک سریال استاندارد را ندارند.

۲۰ هزار آرزوی بر باد رفته «دیوار به دیوار»

در فصل نخست، ورود تدریجی شخصیت ها و اتفاقات حول برخورد شخصیت ها اندک ماجرایی در بطن سریال بوجود می آورد، اما در فصل دوم، بدنه دراماتیک سریال کمی از شخصیت محوری فاصله گرفته و متاسفانه در فصل دوم همان شخصیت ها با پیش فرض های شناخته رفتاری و معین بودن کنش ها و واکنش هایشان، سعی در خلق فضایی تازه را داشتند و تیپ های نازل و سطحی و برخوردهای آنان نتوانست رویداد جذابی را در سریال خلق کند. به عنوان نمونه دختر اردشیر، (سرهنگ بازنشسته) نامش کیان است و از فصل اول افرادی که با کیان برخورد می کنند همچنان از تیپ صورت سنگی سریال، می پرسند مگر کیان اسم پسر نیست!؟ چقدر این موتیف نمایشی به عنوان انگاره ای کمدی می تواند در یک سریال مطرح شود؟ یا متغیرهای رفتاری آرمان زمینه شباهت او را با فردی به سندروم دان فراهم می آورد که در میانه سریال نقش تاثیر گذاری ندارد. هر زمانی که مولفان با خلأ روایی مواجه می شدند، پای شخصیت کیان و مسئله دوگانگی نامش را مطرح می کردند؛ یا اینکه آرمان نعره های مازوخیستی می کشید و یا دوباره اختلاف بهرام را با پدر همسرش رو می کردند، تا حفره های روایی به چشم نیاید.

فصل دوم با تخلیه خانه بزرگ فصل اول مشیری و کوچ به یک مکان دیگری آغاز می شود و طی یک رویداد ساده انگارانه و توام با بلاهت، بهرام خانه دیگری برای اسکان دست جمعی پیدا می کند. عملا ۳ قسمت نخست هیچ روایت مدونی با عطف های سریالی استاندارد ندارد. از همان قسمت های آغازین مشخص است که دست تیم سریال دیوار به دیوار خالی کاملا  است و پس از تخیله خانه، شخصیت ها و پرسوناژها سرگردانند و در فصل دوم با همان ویژگی های نویسندگان و کارگردان سودای راه اندازی یک کارناوال شادی نمایشی را با مشتی دلقک، دارند.

۲۰ هزار آرزوی بر باد رفته «دیوار به دیوار»

با دیدن فصل دوم سریال دیوار به دیوار و حفظ راکورد دیوانه بازی شاهرخ، به این نتیجه می رسیم که سازندگان تیپ های خامی مثل شاهرخ، بهرام، اردشیر، آرمان و پوران را یکسالی آماده باش نگاه داشته اند تا با تمهیدی دوباره آنان را سر یک سفره بنشانند. هر چند مشخص است که پتانسیل های شبه داستانی این مجموعه در فصل نخست به اتمام رسیده و حرفی برای گفتن حول این سفره نمانده است.

تیپ های بی یال و کوپال وقتی در خانه دوم مستقر می شوند، تمهید داستانی آنان برای خلق یک قصه  مدون و جذاب نسبت به فصل اول چیست!؟ چون بر اساس یک استاندارد مشخص اگر فصل دوم سریالی ساخته شود باید پتانسیل های داستانی کشف نشده ای در فصل نخست وجود داشته باشد که زمینه ای برای تولید فصل های بعدی فراهم آورد. اما تمام سر فصل های داستانی در فصل اول ارائه شده و مولفان برای پر کردن خلأهای داستانی به برخوردهای کلیشه ای تیپ ها بسنده کرده اند.

مثلا در نیمه پایانی قسمت سوم،   پس از استقرار در خانه جدید دلیل اختلاف مردان با زنان چیست؟ چه کسی باعث این اختلاف شده است. دلیل مواجهه با عناصر ذکور در خانه چیست. این بخش از جدال جنسیتی در خانه جدید هیچ دلیل دراماتیک قابل قبولی ندارد.

۲۰ هزار آرزوی بر باد رفته «دیوار به دیوار»

متاسفانه همانطور که اشاره شد سریال دیوار به دیوار بر خلاف فصل نخست به شدت شخصیت محور است و سئوال اساسی از مدیران ناظر در مجموعه صدا و سیما و ناظران کیفی اثر این است که اگر توانایی خلق یک سریال رویداد محور را ندارند چرا در سریال تیپ محور دیوار دیوار، شبه شخصیت ها نیروی محرکه فیلمنامه نیستند؟ تیپ های مستعملی که ضریب هوشی بسیار پایینی دارند و به جای کنش گری طنازانه و ماجرامحوری، دست به آشوب های فردی و شلوغ کاری می زنند ومولفان و مدیران تصویب کننده، چنین فضایی را کمدی یا طنز تعریف می کنند. به عنوان نمونه آرمان است هر  لحظه در مقابل دوربین برای اینکه اجرای شبه کمدی خود را به رخ بکشد، دیوانه نگاری غیر مرتبطی را با فضای فیلمنامه به اجرا می گذارد. شخصیت پردازی باید به گونه ای باشد که کنش های روایی از جنس سریال های تلویزیونی را خلق کند. اما مهمترین بخش قسمت پایانی سریال، پخش دوباره  ترانه "بیست هزار آرزو" محسن چاوشی است که همانند فصل نخست، با طرح مراسم شادی و اندکی دست افشانی در سریال دوباره پخش می شود تا احتمالا با یادآوری پخش این ترانه در فصل نخست (که مقارن با پیروزی حسن روحانی در انتخابات ریاست جمهوری ۹۶ بود) ضعفهای اساسی سریال به فراموشی سپرده شود.

*مشرق نیوز