رفتارهای برره ای در مترو ! + عکس ها

تقریبا همه ما مردم خیالی برره در سریال شب های برره را به خاطر داریم؛ مردمی که درعین صمیمت نسبی و آشنایی اما مشکلات زیادی در زمینه فرهنگی ،اجتماعی اقتصادی داشتند. مشکلاتی که نه تنها در پی رفع آن نبودند بلکه حتی به آن دامن می زدند. منفعت طلبی، زرنگی، خود خواهی و... از ویژگی های این مردمان خیالی بود، ویژگی هایی که این روزها گاهی اوقات در جامعه واقعی با آن روبرو هستیم ؛ رفتارهایی که گاهی ما را شبیه جامعه آنها می کند به طوری که گاه غافل از حقوق دیگران، دنبال منافع و آسایش و راحتی خود هستیم.

  1. ۳ هفته،۲ روز قبل
شلوغی‌های مترو
به گزارش نوداد (سکوی اجتماعی خبر)

با شروع سال تحصیلی جدید و افزایش تردد پیاده و سواره شاهد ترافیک و شلوغی های بسیاری در سطوح مختلف شهر هستیم. این افزایش تراکم انسانی و ماشینی گاهی آنقدر طاقت فرسا می شود که امان هر موجود زنده ای را می برد و شهرها را در چشم شهروندان به فضاهای غیرقابل زیست، سرسام آور و آلوده تبدیل می کند به حدی که برخی افراد برای فرار از این شرایط حاضر می شوند قید همه چیز را بزنند و به شهر یا روستاهای کم جمعیت مهاجرت کنند.

ترافیک، شلوغی، دود، آلودگی صوتی و نفس تنگی جزو جدایی ناپذیر کلانشهرها هستند. زندگی در کلانشهر ها با این مسائل گره خورده گرچه برای شهروندانی که در این فضاها زندگی می کنند امری عادی است اما مشکل از جایی شروع می شود که گاهی به علت عدم آگاهی، عدم آموزش های درست اصول شهرنشینی و حقوق شهروندی ، ناآگاهی نسبت به استفاده درست از تکنولوژی و یا نبود قانون، خود ساکنان آن شهر نیز به عاملی برای تشدید شلوغی ها و ترافیک های سرسام آور تبدیل می شوند و زندگی در شهر را برای خود و سایر شهروندان دشوارتر می کنند.

گاهی آنقدر رنج زندگی در شهرها زیاد می شود که از شهروندان به جای انسان های سالم، آرام و مثبت، افرادی عصبی، افسرده و ناراحت می سازد که به دنبال خالی کردن خشم و عصبانیت ناخواسته خود هستند در حالی که نمی دانند شاید بخشی از این ناراحتی و خشم آنها معلول همین عوامل باشد. به راستی سهم هر یک از ما شهروندان در بروز این شرایط به چه میزان است؟

استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی به دلیل هزینه کم، سرعت بالا و سازگاری با محیط زیست همواره مورد توجه مسئولان و مورد استقبال بخش زیادی از شهروندان بوده و هست. تقریبا تعداد زیادی از شهروندان در طول زندگی خود حداقل یک بار از وسایل نقلیه عمومی استفاده کرده اند و شاید کمتر کسی پیدا شود که ادعا کند تا کنون هیچ استفاده ای از این وسایل نداشته است .اینکه پیشرفت سریع تکنولوژی منجر به تغییر سبک زندگی انسان ها شده حقیقتی غیر قابل انکار است و اینکه انسان ها باید خود را همراه با آن کنند حقیقتی دیگر. اما بهره گیری از هر تکنولوژی فرهنگ و آدابی دارد که در صورت عدم آگاهی و عدم رعایت آن ممکن است همان تکنولوژی که برای تسهیل امور بشریت آمده، بلای جان انسان شود .در حقیقت در اینجا این سوال مطرح می شود که چقدر با آداب استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی آشنا هستیم؟

دردسرهای متروسواری؛ لطفا برره ای رفتار نکنیم

بیاییم یک مثال ساده بزنیم؛ اگر حتی تنها یک بار از مترو هم استفاده کرده باشید حتماً با پدیده هایی مواجه شده اید  که درک آن برایتان دشوار است. قرار دادن دست و پا و کیف برای باز نگه داشتن در قطار، فشار بیش از حد برای ورود به واگنی که زیادتر از حد استاندارد مسافر پر کرده، نشستن کف قطار هنگام شلوغی، آویزان شدن و افتادن بر روی دیگران، بلندبلند صحبت کردن در قطار، بی توجهی به سالمندانی که توان ایستادن ندارند، ریختن زباله در کف واگن، حضور و تردد دست فروشان که به دلیل مشکلات اقتصادی از شیر مرغ تا جون آدمیزاد را در قطار می فروشند ، گدایانی که از آغاز صبح روان مسافران را برهم می ریزند،چسباندن آدامس بر روی صندلی و کف واگن، هل دادن دیگری بر روی پله برقی، رعایت نکردن فاصله مناسب بر روی پله برقی و... مثال هایی هستند که متروی شهر تهران با آن درگیر است. البته ناگفته نماند که این مسائل نیز در اتوبوس ها به خصوص اتوبوس های بی آر تی نیز کم و بیش دیده می شود. این مسائل گاهی به قدری شهروندان را کلافه می کند که برخی برخلاف میل باطنی برای رفتن به محل کار ،دانشگاه و... از خودروی شخصی استفاده می کنند که البته آن ها هم در چنگال ترافیکی که توسط خودروهای تک سرنشین ایجاد می شود اسیر می شوند.

اما به راستی باید پرسید آیا بروز این مشکلات که بعضا برای شهروندان آزردگی هایی به همراه دارد ناشی از عدم آموزش کافی استفاده صحیح از تکنولوژی جدید است یا به طور کل در جامعه ما این رفتارها به نوعی زرنگی و این فضاها محلی برای احقاق حق محسوب می شوند؟

جامعه همواره دربرابر تکنولوژی های جدید غافلگیر می شود

مجید ابهری ـ رفتارشناس در رابطه با فرهنگ استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی به می گوید: قبل از ورود هر فناوری و فرآیند جدید به جامعه باید فرهنگ استفاده از آن آموخته شود و در این راستا خانواده ها، نهادهای آموزشی و فرهنگی و رسانه ها نقش بی بدیل و غیر قابل انکار دارند.متاسفانه جامعه ما همواره دچار غافلگیری توسط دستاوردهای جدید دنیا می شود.آپارتمان نشینی، رایانه، خودرو  از این قبیل فرآیندها هستند .

وی می افزاید: وسایل نقلیه عمومی اصلی ترین ابزار رفت وآمد در جامعه هستند که اکثریت افراد هر شهر مخصوصا تهران از آنها استفاده می کنند.مترو، اتوبوس و تاکسی اصلی ترین وسایل حمل و نقل عمومی هستند که در کنار آنها موتورسیکلت ، وانت و... امثال آنها مورد بهره برداری قرار می گیرد. ایستادن در صف نوبت ،رعایت حقوق شهروندی و حق تقدم، آرامش هنگام سوار و پیاده شدن، رعایت حال سالمندان،بانوان و کودکان هنگام استفاده از این وسایل گام های اساسی تمدن شهروندی در هر کشوری هستند.

این رفتارشناس در ادامه اذعان می کند: متاسفانه در تهران هنگام سوار و پیاده شدن از مترو اگر از حرکت مردم فیلمبرداری شود، آنگاه درجه پایمال شدن حقوق شهروندی توسط برخی از افراد کاملا مشخص می شود. در حال حاضر اتوبوس ها بر چند نوع تقسیم شده اند که کمک موثری به رفت و آمد مردم می کنند. اما برای فرهنگ سازی در بهره برداری از وسایل نقلیه عمومی ،خانواده ها، رسانه ها وآموزش و پروش باید به طور مرتب و مستمر انضباط کاربردی را به شهروندان آموزش دهند تا  به نحو مطلوب از این وسایل استفاده  شود وگرنه جز آسیب های جسمی، روحی وفرسایشی عصبی فایده دیگری برای شهروندان نخواهد داشت.

ابهری در پایان می گوید: متاسفانه امروز در بخشی از جامعه ما زرنگی و پایمال کردن حقوق دیگران به عنوان یک امتیاز و فضیلت شهروندی حساب می شود و برخی تصور می کنند در صورت پایمال کردن حقوق دیگران بر سکوی افتخار صعود می کنند و  کودکان و نوجوانان شاهد این بی فرهنگی و پایمال شدن حقوق هستند در حالی که باید در جامعه گذشت، همدلی و تعاون شهری به  عنوان یک فضیلت اخلاقی توسعه و گسترش یابد.

دردسرهای متروسواری؛ لطفا برره ای رفتار نکنیم

با وجود اینکه این رفتار شناس معتقد است جامعه ما همواره  دربرابر دستاوردهای جدید غافلگیر می شود و باید آموزش های کافی به شهروندان در این زمینه داده شود اما یک جامعه شناس شهری از منظر دیگری به این موضوع می پردازد و می گوید تمرکز بیش از حد جمعیت و ناکافی بودن امکانات زیرساختی به این رفتارهای نادرست دامن می زند. او همچنین معتقد است که با جمعیتی آگاه سروکار داریم که عامدانه دست به بی انضباطی می زنند و باید از دوران کودکی آموزش های مدنیت داده شود.

حسین ایمانی جاجرمی-جامعه شناس شهری  با بیان اینکه باید میان شهرنشینی و شهری شدن تفاوت قایل شد، به می گوید: افزایش جمعیت شهری، ساخت و سازهای مدرن ، خیابان های شیک و بزرگراه ها، داشتن پل های دو طبقه را باید به عنوان  اقدامات زیرساختی و سخت افزاری دانست که بهره مندی از آن ها الزاما به معنای توسعه یافتگی جامعه نیست زیرا توسعه نیازمند بعد نرم افزاری اجتماعی و فرهنگی است.

وی با اشاره به اینکه جامعه ایران تحولات زیادی را از سر گذرانده و تعداد وسایل نقلیه و جمعیت شهر نشین زیاد شده است، می افزاید: کشور ما در ابتدای قرن بیستم یک کشور روستایی بود.یعنی حدود ۷۵ درصد مردم در روستاها زندگی می کردند و یا عشایر بودند و تنها ۲۵ درصد ساکن شهرها بودند. اما امروزه این نسبت معکوس شده است و در حال حاضر کشوری به شدت شهری هستیم. بخش عمده ای از جمعیت در شهرهای بزرگ خصوصا تهران زندگی می کنند. با این حال همه اینها با خودش توسعه و مدنیت نمی آورد و آن چیزی که به آن نیاز داریم علاوه بر تکمیل و اصلاح بخش های سخت افزاری، ایجاد و تقویت بعد نرم افزاری اجتماعی و فرهنگی در زندگی شهری است.

بعضی ها معرفت زندگی شهری ندارند

این جامعه شناس شهری به تمرکز بیش از حد جمعیت در تهران اشاره می کند و می گوید: تمرکز بیش از حد جمعیت در تهران در کنار ناکافی بودن امکانات و خدمات، مشکلات زیادی در زمینه حمل و نقل ایجاد کرده است زیرا تعداد افراد زیادی خواستار استفاده از حمل و نقل عمومی هستند اما سامانه های حمل و نقلی امکان پاسخگویی به این میزان از تقاضا را ندارد. اگر به تهران با دقت بنگریم واقعیت این است که میلیونها نفر در یک فضای محدود که الزامات شهرسازی درآن چندان رعایت نشده زندگی می کنند. بنابراین همین وضعیت خود به خود بحران زایی در پی دارد.

به گفته وی خودروی شخصی نیز در حمل و نقل عمومی سهم زیادی دارد. آمارها نشان می دهد که حدود ۴۵ درصد حمل و نقل عمومی را وسایل نقلیه شخصی انجام می دهند.بنابراین شهر تهران در زمینه حمل و نقل عمومی مانند مترو واتوبوس کاستی های زیادی دارد، زیرا سرمایه گذاری کافی در آن انجام نشده و خطوط مترو نیز گسترش پیدا نکرده است.خطوط مترو تهران در مقایسه با شهرهای مشابه خودش کاستی های بسیاری دارد و نیازمند خطوط زیادتری هستیم که کل شهر را پوشش دهد.

به اعتقاد ایمانی جاجرمی، در کنار این کاستی های ساختاری موضوع دیگری نیز وجود دارد و آن هم این است که بعضی ها معرفت زندگی شهری ندارند.این موضوع را نمی توان به دلیل مهاجرت از روستا به شهر و عدم آگاهی با زندگی شهری دانست.البته ممکن است عده ای با اصول و ساختار زندگی در شهر آشنا نباشند اما تعداد این افراد بسیار کم است.اتفاقا باید گفت افرادی که به شهر تهران مهاجرت کرده اند باسوادند. اما این موضوع حتی ممکن است به خود ساکنان شهر نیز مربوط باشد.به عبارت دیگر شرایط به نحوی شده است که افراد به منافع فردی زیادتر از منافع جمعی توجه می کنند یا می توان گفت آنهایی که در صدد رعایت و حفظ منافع جمعی هستند در جامعه نقش بازنده ها را دارند. درحقیقت مشکل ما این است که هرکس در جامعه به اصطلاح زرنگی کند و قانون را دور بزند و به حقوق دیگران تجاوز کند یا مثلا در رانندگی می داند که برخوردی در کار نیست یا جدی با او برخورد نمی شود زرنگ تلقی شده و اینکه زرنگ ها به هدف خود می رسند. اما آنهایی که به قانون عمل می کنند کلاهشان پس معرکه است.

این جامعه شناس شهری تصریح می کند: ما می دانیم که باید قوانین را رعایت کنیم و به آن احترام بگذاریم حتی می دانیم که باید حقوق شهروندان را نیز رعایت کنیم اما این کار را انجام نمی دهیم یعنی گاهی اوقات مسئله ما آگاهی نیست و ما با جمعیت نا آگاهی روبه رو نیستیم بلکه با جمعیتی آگاه سروکار داریم که عامدانه دست به بی انضباطی می زنند زیرا فکر می کنند به این طریق می توانند به هدف و آسایش خود برسند.

وی اضافه می کند: به طور مثال در مترو تبلیغات و تابلوهایی زیادی حاوی پیام هایی در خصوص نحوه استفاده صحیح از مترو وجود دارد و با این وجود افراد زیادی رعایت نمی کنند.به نظر می رسد بایستی حضور پلیس را در بخش های مختلف که امکان تخلف وجود دارد پر رنگ کنیم تا افراد بدانند رفتار اشتباهشان در جامعه مجازاتی در پی دارد.از طرفی اگر بتوانیم این تفکر را که هرکس مسئول رفتار خودش است جا بندازیم زیادتر مسائل حل خواهد شد.یکی از مشکلات ما این است که وقتی اشتباهی می کنیم برگردن مسائل اقتصادی، سیاسی و خانوادگی می اندازیم، درحالی که بخش زیادی از این موضوع به خودمان باز می گردد.برای مثال رعایت حق تقدم در ترافیک موضوع مدنی است و مردم باید خودشان رعایت کنند. اما متأسفانه این اتفاق را شاهد نیستیم و می توان گفت در این حوزه از لحاظ اخلاقی رفتاری نمره پایینی می گیریم.زیرا تعهد به رعایت مسائل اخلاقی نداریم و ضمانت اجرایی نیز در این زمینه وجود ندارد.

آموزش مدنیت باید از دوران کودکی داده شود

ایمانی جاجرمی در ادامه می افزاید:بایستی آموزش های مدنی از مهدکودک،دبستان و ...دبیرستان به کودکان داده شود تا شهروندانی تربیت شوند که ظرفیت و توانایی زندگی امروز را داشته باشند.اما متاسفانه  نظام آموزشی کشور به دنبال این مهم چندان نیست، اینکه مسائلی که عملا فایده ای ندارد به زور به خورد کودکان داده می شود نمی تواند از آنها شهروندان مسئولیت پذیر بسازد در حقیقت از کودکی باید آموزش ها را شروع کرد تا در آینده نتیجه گرفت اما وقتی این فرصت ها از دست رفت دیگر آن فرد درست نخواهد شد.

واقعیت این است که بایستی بسیاری از رفتارهای خود را تغییر دهیم و مهم این است که قبول کنیم رفتارهای ما نادرست بوده و دیگران را آزار می دهد.اصطلاحا اگر امروز سر کسی را کلاه بگذاریم و به قولی زرنگ بازی دربیاوریم، فردا نیز کسی پیدا خواهد شد که سر مارا کلاه خواهد گذاشت.

تشکل های مدنی می توانند نقش مهمی در این زمینه داشته باشند

ایمانی جاجرمی استفاده از ظرفیت تشکل های مردمی را در این باره مهم می داند و تاکید می کند: تشکل های غیردولتی باید فعال شوند زیرا می توانند نقش موثری در تغییر فرهنگ موجود داشته باشند. از طرفی حاکمیت نیز باید برای تشکل های غیردولتی در تصمیم گیری ها و قانون گذاری ها جایگاهی قائل شود. تشکل های تخصصی هم باید وارد کار شوند. فراموش نکنیم که بهترین مقررات ایمنی وآتش نشانی در آمریکا توسط تشکل غیردولتی نوشته شده است و ما هم باید از ظرفیت تشکل های مردمی زیادترین و بهترین استفاده را ببریم.

تغییر رفتار همانند بسیاری از مسایل فرهنگی و اجتماعی در کوتاه مدت ممکن نیست ، آموزش برخی اصول و به نوعی تغییر نگرش و رفتار فعالیتی زمانبر است و نباید انتظار داشت به سرعت به نتیجه رسید زیرا سخت ترین کار تغییر رفتار افراد است . در حقیقت به زور می توان تغییر رفتار ایجاد کرد اما پایدار نیست برای همین به منظور رسیدن به امری پایدار باید صبور بود.

و کلام آخر آنکه اگرچه استفاده از تکنولوژی روز دنیا زندگی را برای انسان ها تسهیل و تسریع می کند اما باید در نظر داشت که تجدد الزاما مدنیت و تمدن را به همراه ندارد و انتظار می رود نهادهای متولی قبل از ورود تکنولوژی روز ، آداب استفاده از آن را در جامعه آموزش و ترویج دهند.