یادی از کشتی های هوایی کلاس هیندنبورگ، سلاطین آسمان (قسمت اول)

  1. ۲ ماه قبل
یادی از کشتی‌های هوایی کلاس هیندنبورگ، سلاطین آسمان (قسمت اول)
به گزارش نوداد (سکوی اجتماعی خبر)

اولین پروازهای موتوردار و قابل کنترل انسان با کشتی های هوایی بود و این وسایل پرنده توانستند انسان را به آرزوی دیرینه اش یعنی پرواز برسانند. سال های آغازین قرن بیستم میلادی، خصوصاً در دهه های ۲۰ و ۳۰ میلادی، دوران رونق این وسایل پرنده بود و در زمینه های گوناگونی از مسافربری تا نظامی مورداستفاده قرار می گرفتند. به طوری که می توان این دوره را عصر کشتی های هوایی دانست. در سال های ابتدایی اختراع هواپیما، این وسایل آن قدر پیشرفت نکرده بودند که بتوانند تعداد زیادی مسافر را در مسافت های طولانی جابجا کنند. به همین دلیل در آن دوران کشتی های هوایی غول پیکر حاکم بلامنازع آسمان بوده و به جابجایی مسافران می پرداختند. از معروف ترین کشتی های هوایی مسافربری آن دوران می توان به کشتی های هوایی کلاس هیندنبورگ ساخت شرکت آلمانی زپلین اشاره کرد که به معنای واقعی کلمه شاهکارهای ساختهٔ دست بشر بودند. حال قصد داریم طی مطالبی در سه قسمت به معرفی این پرنده های افسانه ای و بیان تاریخچهٔ آن ها بپردازیم اما پیش از پرداختن به تاریخچهٔ کشتی های هوایی کلاس هیندنبورگ بهتر است معرفی کوتاهی از این وسایل نقلیهٔ پرنده داشته باشیم.

معرفی کشتی های هوایی

کشتی های هوایی برخلاف هواپیماها و هلیکوپترها که برای بلند شدن از زمین به نیروی بالابر نیاز دارند، برای رفتن به آسمان از گازهای سبک تر از هوا استفاده می کنند. این وسایل مخازن بزرگی برای ذخیرهٔ گاز هیدروژن یا هلیوم دارند. به دلیل سبک تر بودن این گازها از هوا، کشتی هوایی به آسمان می رود و سپس توسط موتورهایی که در طرفین آن ها نصب می شود به جلو حرکت می کنند. همچنین این وسایل به صورت عمودی نشست وبرخاست کرده و نیازی به باند فرود ندارند. همان طور که گفته شد، در دهه های ۲۰ و ۳۰ میلادی از کشتی های هوایی استفاده های زیادی به عمل می آمد اما بعدها با پیشرفت هواپیماها، کشتی های هوایی به دلایلی چون توانایی های کمتر در مقایسه با هواپیماها (مثل سرعت بسیار کمتر) و وقوع حوادثی که به یکی از آن ها در این مطالب اشاره خواهیم کرد، کم کم کنار گذاشته شدند؛ اما کشتی های هوایی از مزایای زیادی مثل پرواز بدون تکان و توانایی ثابت ماندن در آسمان برخوردارند و به همین دلیل این روزها هنوز هم از آن ها برای مقاصدی چون سفرهای تفریحی و فیلم برداری از مسابقات ورزشی استفاده می شود. همچنین سفر با کشتی های هوایی جدید و پیشرفته بسیار آرام، لذت بخش، راحت و بی خطر است.

شرکت زپلین

یکی از کسانی که در توسعه و پیشرفت کشتی های هوایی نقش عمده ای داشت، شخصی آلمانی بنام «فردیناند زپلین» بود. وی ساخت اولین کشتی هوایی خود را با نام زپلین LZ۱ در سال ۱۸۹۹ آغاز کرد. فردیناند زپلین در ۲ ژوئیه سال ۱۹۰۰ یعنی سه سال قبل از پرواز برادران رایت، اولین پرواز خود را با LZ۱ انجام داد. این پرواز نخستین پرواز واقعاً موفق کشتی های هوایی محسوب می شد. فردیناند زپلین بعد از تجربه موفقیت آمیزش در پرواز با کشتی هوایی، شرکتی را جهت ساخت این وسایل با نام زپلین (Zeppelin) تأسیس کرد. دههٔ ۳۰ میلادی دوران رونق و اوج شکوه این شرکت بود و کشتی های هوایی ساخت آن به محبوبیت بسیار بالایی میان مردم دست پیدا کرده بودند.

یادی از کشتی های هوایی کلاس هیندنبورگ، سلاطین آسمان (قسمت اول)

کشتی هوایی LZ۱۲۷ Graf Zeppelin

پس از پرواز موفقیت آمیز کشتی هوایی LZ۱، شرکت زپلین به سرعت مسیر پیشرفت را طی نمود و طی سال های بعد انواع مختلفی از کشتی های هوایی را به تولید رساند. این فرایند حتی در دوران جنگ جهانی اول هم ادامه داشت و در آن دوران کشتی های هوایی مختلفی توسط زپلین برای مقاصد نظامی ساخته شدند. پس از جنگ جهانی اول اما زپلین تصمیم به ساخت یک کشتی هوای مسافربری بین قاره ای گرفت. فرایند ساخت این کشتی هوایی که LZ۱۲۷ Graf Zeppelin نام گرفته بود، در سال ۱۹۲۶ آغاز شد. ساخت LZ۱۲۷ گراف زپلین در سال ۱۹۲۸ به پایان رسید و در ۱۸ سپتامبر همین سال اولین پرواز خود را به انجام رساند. LZ۱۲۷ کشتی هوایی بزرگی بود که ۲۳۶ متر طول داشت و بزرگ ترین کشتی هوایی دنیا تا آن زمان محسوب می شد. این کشتی هوای به پنج موتور دوازده سیلندر بنزینی ساخت مایباخ مجهز شده بود که هرکدام ۵۵۰ اسب بخار قدرت تولید می کردند. LZ۱۲۷ ظرفیت حمل ۲۰ مسافر به همراه ۴۰ خدمه را داشت.

یادی از کشتی های هوایی کلاس هیندنبورگ، سلاطین آسمان (قسمت اول)

یادی از کشتی های هوایی کلاس هیندنبورگ، سلاطین آسمان (قسمت اول)

یادی از کشتی های هوایی کلاس هیندنبورگ، سلاطین آسمان (قسمت اول)

نهایتاً در اکتبر سال ۱۹۲۸ گراف زپلین نخستین سفر بین قاره ای خود را بر فراز اقیانوس اطلس انجام دارد. این سفر از شهر «فریدریشسهافن» آلمان به مقصد پایگاه هوایی «لیکهرست» در نیوجرسی ایالات متحده با مسافتی نزدیک به ۱۰ هزار کیلومتر بود. بدین ترتیب سرویس سفر بین قاره ای توسط این پرنده افتتاح گردید که اولین سرویس مسافربری بر فراز اقیانوس اطلس در دنیا محسوب می شد. LZ۱۲۷ پروازهای موفق متعددی بر فراز اقیانوس اطلس داشت و توانست مسافران زیادی را بین قاره های اروپا و آمریکا جابجا کند. از زمان افتتاح سرویس سفرهای بین قاره ای توسط LZ۱۲۷ تا سال ۱۹۳۷، کشتی های هوایی اصلی ترین شیوه مسافرت هوایی با مسافت زیاد محسوب می شدند. گراف زپلین در طول دوران خدمت خود رکورد ۶ میلیون کیلومتر پرواز بدون حادثه را ثبت کرد که برای آن دوران واقعاً فوق العاده است و نشان از ایمنی بالا و طراحی بدون نقص LZ۱۲۷ دارد. به همین دلیل، LZ۱۲۷ موفق ترین کشتی هوایی تاریخ محسوب می شود. با توجه به سفرهای ایمن و بدون حادثهٔ LZ۱۲۷، روزبه روز بر محبوبیت و اعتبار این کشتی هوایی اضافه می شد. این امر موجب شد شرکت زپلین ساخت کشتی هوایی بزرگ تری را جهت پاسخگویی به درخواست بالای سفر با این وسایل آغاز کند.

یادی از کشتی های هوایی کلاس هیندنبورگ، سلاطین آسمان (قسمت اول)

یادی از کشتی های هوایی کلاس هیندنبورگ، سلاطین آسمان (قسمت اول)

یادی از کشتی های هوایی کلاس هیندنبورگ، سلاطین آسمان (قسمت اول)

کشتی های هوایی کلاس هیندنبورگ

LZ۱۲۹ Hindenburg

پس از پروازهای موفقیت آمیز LZ۱۲۷، شرکت زپلین در سال ۱۹۲۹ طرح ساخت کشتی هوایی بزرگ تری بنام LZ۱۲۸ را مطرح کرد. این کشتی هوایی هم مانند LZ۱۲۷ برای پُر شدن با هیدروژن طراحی شده بود و ۱۰ موتور ساخت مایباخ هم برای آن در نظر گرفته شده بود. اما در اکتبر سال ۱۹۳۰ کشتی هوایی بریتانیایی R۱۰۱ به علت مشتعل شدن گاز هیدروژن سقوط کرد و ۴۸ نفر از ۵۴ سرنشین آن کشته شدند. به همین دلیل زپلین طرح ساخت LZ۱۲۸ را کنار گذاشت و بجای آن کشتی هوایی جدیدی بنام LZ۱۲۹ هیندنبورگ را در نظر گرفت که برای استفاده از گاز بی خطر هلیم طراحی شده بود. اما آغاز پروژۀ ساخت LZ۱۲۹ تا مارس سال ۱۹۳۲ به تأخیر افتاد که علت عمدۀ این تأخیر طراحی موتورهای جدیدی توسط دایملر بنز به منظور کاهش وزن بود.

یادی از کشتی های هوایی کلاس هیندنبورگ، سلاطین آسمان (قسمت اول)

طراحی و توسعه

کشتی هوایی LZ۱۲۹ هیندنبورگ در حقیقت نقطه اوج تحقیقات و پیشرفت ها در زمینهٔ ساخت کشتی های هوایی بود و در ساخت آن از تمام تجربیات شرکت زپلین استفاده شده بود؛ اما عملیات ساخت کشتی هوایی در همان سال اول به دلیل مشکلات مالی شرکت زپلین متوقف شد؛ بنابراین شرکت مجبور شد سرمایهٔ موردنیاز ساخت کشتی هوایی را از حزب نازی که در سال ۱۹۳۳ به قدرت رسید دریافت کند و در عوض باید نماد حزب نازی یعنی صلیب شکسته را بر روی باله های دُم کشتی هوایی نقاشی می کرد تا تبلیغی برای این حزب باشد. بدین ترتیب عملیات ساخت وساز در سال ۱۹۳۵ از سر گرفته شد.

یادی از کشتی های هوایی کلاس هیندنبورگ، سلاطین آسمان (قسمت اول)

یادی از کشتی های هوایی کلاس هیندنبورگ، سلاطین آسمان (قسمت اول)

یادی از کشتی های هوایی کلاس هیندنبورگ، سلاطین آسمان (قسمت اول)

مخزن گاز این کشتی هوایی از ۱۶ کیسهٔ مجزا تشکیل شده بود و پوسته بیرونی آن از کتان و مخلوطی از مواد بازتابنده جهت محافظت از کیسه های گاز در برابر اشعۀ ماورای بنفش (که موجب آسیب رسیدن به کیسه های گاز می شد) و مادون قرمز (که موجب بیش ازحد گرم شدن گاز می شد) ساخته شده بود. سلول های گاز هم توسط روشی نوین با استفاده از لایه های متعددی از لاتکس و ژلاتین ساخته شده بودند. مبلمان داخلی توسط «Fritz August Breuhaus» که تجربهٔ طراحی داخلی کشتی های اقیانوس پیما و همین طور کشتی های جنگی نیروی دریایی آلمان را داشت طراحی شده بودند.

یادی از کشتی های هوایی کلاس هیندنبورگ، سلاطین آسمان (قسمت اول)

یادی از کشتی های هوایی کلاس هیندنبورگ، سلاطین آسمان (قسمت اول)

کابین LZ۱۲۹ بسیار بزرگ تر از کابین LZ۱۲۷ بود به گونه ای که در آن برای همهٔ مسافران کابین های مجزایی تعبیه شده بود اما مکان های عمومی زیادی نیز مانند سالن ناهارخوری، سالن استراحت، سالن مطالعه، کافه و… هم در کشتی هوایی وجود داشت که مسافران می توانستند با حضور در آن ها سفر لذت بخشی را تجربه کنند. به همین دلیل، مسافران زیادتر وقت خود را بجای کابین های تنگ در مکان های عمومی سپری می کردند. عرشهٔ این کشتی هوایی دارای دو طبقه بود که در طبقهٔ بالا کابین های مسافران و مکان های عمومی قرار داشت و در طبقهٔ پایین سرویس بهداشتی و غذاخوری خدمه قرار گرفته بود. البته در LZ۱۲۹ برخلاف LZ۱۲۷ کلیهٔ سالن ها و کابین ها در داخل کشتی هوایی قرار گرفته و از بیرون قابل مشاهده نبودند و فقط کابین خلبان بیرون قرار داشت. هیندنبورگ ظرفیت حمل حداکثر ۵۰ مسافر را به همراه ۶۰ خدمه داشت.

یادی از کشتی های هوایی کلاس هیندنبورگ، سلاطین آسمان (قسمت اول)

یادی از کشتی های هوایی کلاس هیندنبورگ، سلاطین آسمان (قسمت اول)

یادی از کشتی های هوایی کلاس هیندنبورگ، سلاطین آسمان (قسمت اول)

یادی از کشتی های هوایی کلاس هیندنبورگ، سلاطین آسمان (قسمت اول)

یادی از کشتی های هوایی کلاس هیندنبورگ، سلاطین آسمان (قسمت اول)

نمای داخلی هیندنبورگ

بعدها در سال ۱۹۳۶ زپلین ساخت کشتی هوایی دیگری بنام LZ۱۳۰ Graf Zeppelin II را هم آغاز کرد که تقریباً با LZ۱۲۹ یکسان بود. به همین دلیل به این دو پرندۀ غول پیکر، کشتی های هوایی کلاس هیندنبورگ گفته می شود. LZ۱۲۹ و برادر دوقلویش LZ۱۳۰، کشتی هوایی بسیار عظیمی بودند به گونه ای که ۲۴۵ طول داشتند یعنی زیادتر از طول سه فروند بوئینگ ۷۴۷! قطر و ارتفاع این دو کشتی هوایی نیز به ترتیب برابر با ۴۱.۲ و ۴۳.۷ متر بود. به همین دلیل، کشتی های هوایی کلاس هیندنبورگ بزرگ ترین کشتی های هوایی تاریخ و به طورکلی بزرگ ترین وسایل نقلیهٔ پرنده ای محسوب می شوند که تاکنون ساخته شده و پرواز کرده اند.

یادی از کشتی های هوایی کلاس هیندنبورگ، سلاطین آسمان (قسمت اول)

همان طور که گفته شد، زپلین به منظور کاهش وزن LZ۱۲۹، بجای موتورهای ساخت مایباخ، طراحی موتورهای جدیدی را برای آن از شرکت دایملر بنز خواسته بود. این موتورها از نوع ۱۶ سیلندر دیزلی بودند که هرکدام ۱۲۰۰ اسب بخار قدرت تولید می کردند. LZ۱۲۹ به چهار دستگاه از این موتورها مجهز شده بود که مجموع قدرت آن را به ۴۸۰۰ اسب بخار رسانده بود. این کشتی هوایی عظیم الجثه با استفاده از این موتورها می توانست به حداکثر سرعت ۱۳۵ کیلومتر در ساعت دست پیدا کند.

یادی از کشتی های هوایی کلاس هیندنبورگ، سلاطین آسمان (قسمت اول)

ادامه دارد…