اشرافی ترین کاخ پهلوی کدام کاخ است؟

کاخ شمس کاخی مجهز و مرفه که توسط معماران برجسته آمریکایی برای شمس پهلوی در مهرشهر کرج طراحی شد. این کاخ به دلیل معماری ویژه اش، مروارید نام گرفت.

  1. ۱ هفته،۳ روز قبل
  2. ۰
 کاخ شمس، اشرافی ترین کاخ دوره پهلوی
به گزارش نوداد (سکوی اجتماعی خبر)

مهرشهر یکی از مناطق مهم شهر کرج، دارای دو خیابان اصلی به نام های ارم و شهرداری است که در انتهای خیابان ارم  کاخ مروارید یا همان کاخ شمس پهلوی قرار دارد. پس از ساخت کاخ مروارید و در زمان محمدرضا شاه پهلوی، یک بلوار ۴ بانده و منطقه ای ویلایی برای شهروندان در سه فاز در مجاورت کاخ ساخته شد که مهرشهر نام گرفت.

شمس پهلوی به دلیل بیماری آسم این منطقه را برای زندگی انتخاب کرد. کاخ مروارید که هم اکنون نیز پا برجاست و عموما از آن با نام کاخ شمس یاد می شود، از آثار تاریخی و دیدنی مهرشهر و استان البرز محسوب می شود.

کاخ شمس البرز

کاخ مروارید با زیر بنای ۲۵۰۰ متر مربع برای اقامت شمس پهلوی در سال های ۱۳۴۵ تا ۱۳۴۷ بنا شد. این بنا توسط وسلی پیترز، معمار آمریکایی و بنیاد فرانک لوید رایت با صرف هزینه یک میلیون دلار به شکل یک سفره ماهی که صدفی آن را در برگرفته است، طراحی و ساخته شد. این کاخ در زمینی به مساحت ۱۱۱ هکتار با ۲۵۰۰ متر مربع زیربنا در مهرشهر کرج، انتهای خیابان ارم واقع شده است. تا سال ۱۳۵۷ به مدت ۱۲ سال شمس پهلوی و خانواده او در این کاخ زندگی می کردند. گفته می شود شمس پهلوی در این کاخ ایرانی، اروپایی پذیرای مهمانان ویژه ای از داخل و خارج از کشور بوده است.

کاخ شمس البرز

به گفته میرچی مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان البرز، کاخ مروارید یکی از با ارزش ترین کاخ های تاریخی ایران است و از لحاظ ویژگی های فنی از بسیاری از کاخ های موجود چند پله بالاتر است و تکنیک های که در ساخت، طراحی و رنگ آمیزی این مجموعه به کارگرفته شده حتی از سبک و شیوه ساخت کاخ سعدآباد نیز برتر است.

کاخ شمس البرز

سازه اصلی بنا به صورت سفره ماهی طراحی شده است و ضلع شمالی کاخ و محوطه بیرونی دریاچه نیز به شکل باله های سفره ماهی اجرا شده است. در طراحی فضای بیرونی دریاچه کوچکی از سه طرف کاخ را احاطه کرده است. همه فضاهای معماری در زیر سقفی با فرم حلزونی و با نورگیرهای گوناگون و به شکل دانه های مروارید اجرا شده است. تالار طلایی بار، دفتر مخصوص شمس، تالار پذیرایی، سالن سینما، سالن بیلیارد، استخر، آب نما، محل نگهداری پرندگان کمیاب، اتاق های خواب از بخش های متنوع این کاخ هستند. یکی از مهم ترین بخش های این کاخ اتاق صدف است که دارای تزئینات مختلفی بوده، به خصوص نمای بیرونی آن که بصورت حلزونی شکل ساخته شده است.

کاخ شمس البرز

این کاخ یکی از مجهزترین، مرفه ترین و اشرافی ترین بناهای دوره ی پهلوی محسوب می شود. در ساخت و ساز کاخ شمس، هیچ یک از اصول معماری ایرانی رعایت نشده و سبک، نقشه و ساختار آن کاملا غربی است. معماری این اثر که بخشی از تاریخ معماری مدرن است، با تاثیر از شیوه فرانک لوید رایت از پرآوازه ترین معماران آمریکایی است که از سوی یکی از شاگردان ایرانی اش به نام عامری شکل گرفته است.

کاخ شمس البرز

پس از انقلاب این کاخ به بنیاد مستضعفان و بعد از حدود ۱۵ سال به بنیاد تعاون واگذار شد و بنیاد تعاون سپاه نیز در ازای هزینه ی صدور مجوزِ ساخت و ساز در حدود ۸۰ هکتارِ این مجموعه، ساختمان های مسکونی مجموعه ی کاخ شمس را به شهرداری فروخت. از آن زمان از این کاخ به عنوان موزه و با نام مجتمع اردویی، تفریحی شهید فهمیده استفاده شده است تا حدود سال ۱۳۸۲ و پس از بارش سنگین برف و با شکایت اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری، کار این مجتمع تفریحی به پایان رسید. ۳۰ درصد یعنی ۲۷ هکتار از مجموعه کاخ مروارید به اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری استان البرز واگذار شد تا با مرمت و سامان دهی فضای کاخ، امکان بازدید عموم از آن فراهم شود. این کاخ اکنون در وضعیت نامناسبی قرار دارد و گفته می شود به بودجه ای معادل ۲۰۰ میلیارد تومان برای بازسازی و مرمت نیاز دارد و هنوز مالکیت آن کامل تعیین نشده است. زیادتر بخش های بنا دچار آسیب های جدی شده است، سقف ها نم برداشته ، جداره و تزیینات سردرها کنده شده و درب ها شکسته شده اند. آب باغ قطع شده است و درختان نادر آن زرد شده اند.

کاخ شمس البرز

این اثر در سال ۱۳۸۲ به شماره ثبت ۷۰۶۷ در فهرست آثار ملی ایران قرار گرفته است.

کاخ شمس البرز

عکس ها: احسان رستمی پور





همرسانی نوشتار: