مراقب باشید

شیادان دامشان را روی تورهای نوروزی پهن کرده اند + جزییات

شیادان و سودجویان که همواره در کمین هستند تا در موقعیت‌های گوناگون مردم را سرکیسه کنند با نزدیک شدن به ایام تعطیلات، دام‌شان را روی تورهای نوروزی پهن کرده‌اند و با راه‌اندازی سایت‌های جعلی به دنبال کلاه‌برداری از مردم هستند.

  1. ۹ ماه،۱ هفته قبل
بهترین مقاصد گردشگری جهان در سال ۲۰۱۸ | سفر به مقاصد ناشناخته

به گزارش نوداد (سکوی اجتماعی خبر) ایام تعطیلات نوروز بهترین زمانی است که افراد فارغ از مشغله روزانه میتوانند در کنار خانواده یا دوستان خود به تفریح و گشت و گذار در داخل یا خارج از کشور بگذرانند و همه ساله ماه‌های پایانی سال بهترین فرصت برای تهیه مقدمات سفر از جمله تهیه بلیت سفر، رزرو هتل انتخاب تور و... است و افراد با مراجعه به سایت‌های ‌مختلف یا حتی مراجعه حضوری به آژانس‌های گوناگون به دنبال تهیه ملزومات سفر خود هستند اما غافل از اینکه افراد سودجو نیز با سوءاستفاده از این موقعیت دست به کار شده و سایت‌هایی جعلی راه‌اندازی کرده‌اند تا بتوانند از راهی غیرمشروع برای خود درآمدی کسب کنند.

هرچند که سال‌هاست سوءاستفاده از نیاز و برخی موقعیت‌ها در کشور ما نهادینه شده و درست زمان‌هایی که مردم به کالا یا خدماتی نیاز مبرم دارند، سودجویان زمینه‌های کلاه‌برداری از مردم را فراهم کرده تا از نیاز مردم نهایت استفاده را ببرند. یکی از نمونه‌های عینی آن نیز افزایش قیمت‌ها در اسفند است.

همه ساله با نزدیک شدن به سال نو، طبق سنتی دیرینه در اسفند، خانواده‌ها برای خرید مایحتاج شب عید خود راهی بازارها میشوند؛ در حالی که بسیاری فروشندگان نیز از قبل با بالا بردن قیمت‌ها خود را برای این روزها آماده کرده‌اند.

اما چاره کار چیست؟ چرا اقدامات لازم برای خرید آسان و بدون دغدغه برای هموطنان فراهم نمیشود؟ یا اینکه چگونه هموطنان در این روزها که بهترین زمان رزرو بلیت برای مسافرت‌های نوروزی، خرید تورهای مسافرتی و رزرو هتل است، میتوانند با آسودگی کامل و بدون دغدغه کلاه‌برداری تمهیدات سفر خود را مهیا کنند؟

در این زمینه رییس اداره پیشگیری از جرایم سایبری پلیس فتا ناجا با بیان اینکه طراحی سایت‌های جعلی یکی از روش‌های رایج برای سوءاستفاده از مسافران نوروزی است که از این طریق می‌توانند تعداد بسیاری از هموطنان را درگیر کرده و مبالغ هنگفتی را از آن‌ها کلاهبرداری کنند، گفته است: در ایام نوروز به علت افزایش مسافرت‌های نوروزی، تهیه بلیت، رزرو تورهای نوروزی یا هتل از مهم‌ترین مشغله‌های فکری هموطنان است و گاهی اوقات مسافران مجبور هستند با مبالغی بالاتر از نرخ معمول، اقدام به تهیه پیش‌نیازهای مسافرت کنند.از آنجایی‌که پیش‌فروش بلیت‌های نوروزی آغازشده، ‌بنابراین‌پیش‌بینی می‌شود پای افراد سودجو و کلاهبردار به فضای مجازی نیز باز شود.

سرهنگ مهدی شکیب، یکی از نارضایتی‌های عمده شهروندان در طول سال‌های اخیر را نحوه تهیه و رزرو بلیت اینترنتی بیان کرده و گفته است: متاسفانه برخی سودجویان سایبری با بهره بردن از مطالب جذاب و اغواکننده و گاهی اوقات با تخصیص جوایز متنوع به مسافران یا فروش بلیت‌هایی با قیمت‌هایی کمتر از حالت متعارف، سعی می‌کنند متقاضیان را به سمت سایت‌های جعلی هدایت کنند.

این در حالی است که سودجویان از دو طریق میتوانند از مسافران نوروزی کلاهبرداری کنند؛نخست اینکه برخی سایت‌های جعلی را طراحی کرده و به دنبال آن با دریافت هزینه رزرو بلیت هتل یا رزرو تورهای گوناگون، اقدام به کلاهبرداری از مسافران نوروزی می کنند و پس از دریافت پول دیگر خبری از سفر هتل بلیت نبوده و به راحتی مبالغی بسیاری را به جیب میزنند.

اما گاهی نیز سودجویان شیوه دیگری را اتخاذ کرده و تورها و خدماتی را به مشتریان خود وعده می دهند که هرگز نمیتوانند آن را عملی کنند؛ در حالی که از قبل مبالغ این وعده را از مسافران اخذ کرده‌اند. البته مسافران نوروزی نیز باید به این مهم توجه داشته باشند و گول وعده‌های پرزرق و برق این شیادان را نخورند، چه بسیار مسافرانی که مبالغ بالایی را در سال‌های پیش به برخی از این آژانس‌ها پرداخته‌اند اما در کشور دیگری سرگردان مانده و هیچ کس نیز پاسخگو نبوه است.

کلاهبرداری با سوءاستفاده از اعتماد مردم

یکی از ساده‌ترین راه‌ها برای پیدا کردن یک تور گردشگری مناسب، جست‌وجو در صفحات اینترنتی است. مساله مهم در این ارتباط علاوه بر کسب اطمینان از قانونی بودن یا نبودن فعالیت این تورها، مساله وجود داشتن یا نداشتن آن‌ها در واقعیت است.اما مردم چگونه می توانند سایت جعلی را از سایتی که دارای اصالت است، تشخیص دهند؟

علیرضا دقیقی، حقوق‌دان و وکیل دادگستری در پاسخ به این سوال به «قانون» میگوید: افرادی راکه از طریق سایت‌های مختلفی سعی میکنند با سو‌ءاستفاده از اعتماد مردم از آن‌ها کلاهبرداری کنند،میتوان به سه روش شناسایی کرد؛ نخست از طریق سازمان تعزیرات حکومتی با این عنوان که خدماتی که قرار بوده ارائه شود، هرگز ارائه نشده است ‌و سازمان تعزیرات میتواند به‌آن رسیدگی کند. دوم،این شرکت‌ها باید از سازمان هواپیمایی کشوری مجوز فعالیت داشته باشند که اگر دارای این مجوز باشند، افراد متضرر شده میتوانند از طریق سازمان هواپیمایی کشوری اعتراض خود را مطرح کنند. سومین روش نیز در صورتی که افرادی امری موهوم را به مردم وعده دهند، در حالیکه چنین چیزی وجود نداشته باشند، افراد متضرر شده میتوانند به اتهام کلاهبرداری از این گونه شرکت‌ها شکایت کنند.

اما بسیار اتفاق افتاده که افراد با اعتماد به برخی سایت‌ها مبالغی را نیز برای دریافت خدمات واریز کرده‌اند؛ در حالی که سایت جعلی بوده و افراد سازنده با قصد کلاهبرداری آن را ایجاد کرده‌اند. حال این سوال مطرح است که عموم مردم چگونه میتوانند سایت‌های دارای اصالت را از سایت‌های جعلی شناسایی کنند؟ این حقوق‌دان در پاسخ به این سوال تصریح کرد: وزارت ارشاد اسلامی سمبلی (لوگو) را ایجاد کرده که سایت‌هایی که دارای اصالت هستند، این سمبل را دارند؛ به عبارت دیگر افرادی که سایتی را با مجوز وزارت ارشاد اسلامی راه اندازی میکنند، لوگوی مجوز وزارت ارشاد در صفحات آن‌ها تعبیه شده که مردم میتوانند با مشاهده آن مطمئن شوند که این سایت دارای مجوز یا به عبارت دیگر دارای اصالت است. وی ادامه داد: از لحاظ سیستم پرداخت نیز سیستم الکترونیکی اعتماد تعبیه شده که افراد در این صفحات نیز میتوانند با مشاهده لوگوی وبگاه و جزییات آن به صفحات پرداخت نیز اعتماد کرده و مبلغ را واریز کنند. هرچند ممکن است برخی افراد این لوگو را جعل کنند یا به عبارت دیگر شاید کاربر در نگاه اول، لوگوی اعتماد را در صفحه پرداخت مشاهده کند اما پس از کلیک بر روی آن سایت اصلی وزارت ارشاد باز نشود که البته افراد باید مراقب این موضوع ‌نیز باشند.

یک تا پنج سال حبس در انتظار جاعلان

اما قانون چه مجازاتی را برای افرادی که سایت‌های جعلی راه اندازی میکنند، درنظر گرفته است؟دقیقی در این زمینه میگوید: قانون جرایم رایانه‌ای که سال 88 به تصویب رسیده است، جرایمی راکه در سامانه‌های رادیویی و مخابراتی اتفاق میافتد ، مشخص و مجازات‌هایی را نیز در نظر گرفته است. برای مثال در ماده6 این قانون می خوانیم« هر کس به طور غیرمجاز مرتکب اعمال زیر شود، جاعل محسوب و به حبس از یک تا پنج سال یا جزای نقدی از 20 میلیون (20.000.000) ریال تا یک‌صد میلیون (100.000.000) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد: الف) تغییر یا ایجاد داده های قابل استناد وایجاد یا واردکردن متقلبانه داده به آن‌ها». یا در ماده 13 همین قانون آمده است: «هرکس به طور غیرمجاز از سامانه های رایانه ای یا مخابراتی با ارتکاب اعمالی از قبیل وارد کردن، تغییر، محو، ایجاد یا متوقف کردن داده ها یا مختل کردن سامانه، وجه یا مـال یا منفعت یا خدمات یا امتیازات مالی برای خود یا دیگری تحصیل کند، علاوه بر رد مال به صاحب آن به حبس از یک تا پنج سال یا جزای نقدی از 20 میلیون (20.000.000) ریال تا یک‌صد میلیون (100.000.000) ریال یا هر دو مجازات محکوم خواهد شد».

طراحی سایت به راحتی

نباید فراموش کنیم راه‌اندازی سایت در کشور به راحتی صورت میگیرد و افراد میتوانند در مراحلی سایت‌هایی را طراحی کنند اما این سوال مطرح است که آیا این سایت‌ها از طریق سایت مادری تحت نظارت قرار میگیرند؟ یا اینکه نظارت برفعالیت سایت‌ها بر عهده چه نهادی است؟

این حقوق‌دان در این مورد نیز میگوید: البته ممکن است که راه‌اندازی سایت به راحتی صورت ‌گیرد اما اینکه فرد از کدام کامپیوتر وارد سامانه میشود یا از کدام «دیوایس یا پورت» استفاده میکند، موضوعی ‌بوده که قابل کشف است. نکته بعد اینکه وقتی افراد از یک سرویس دهنده‌ اینترنتی مانند شاتل یا پارس آنلاین خدمات دریافت میکنند، باید ابتدا مشخصات خودشان را اعلام کرده ودر صورت ایجاد سایت باید «IP»دریافت کنند؛ به عبارت دیگر از طریق «IP»سایت میتوان اطلاعات سرور و محل آن را تشخیص داد؛ همچنین نام ثبت کننده دامنه نیز مشخص است. پس باید گفت میتوان به دامنه های دات ای آر اعتماد کرد زیرا در صورت ثبت دامنه‌های دات ای آر که ویژه کشور ایران است، کارت شناسایی و کد ملی ثبت کننده اخذ میشود‌و در مورد سایر دامنه‌ها تمهیدی اندیشیده نشده است.

ایجاد سایت مادر برای کاهش کلاهبرداری اینترنتی

دقیقی در مورد تجربه های سایر کشورها در مورد کاهش کلاهبرداری از طریق سایت‌ها نیز خاطرنشان کرد:کشورهای مختلف در این زمینه سایت مادری طراحی کرده‌اند که از طریق لینکی با شرکت‌های زیر مجموعه خود در ارتباط هستند. در کشور ما نیز سازمان گردشگری میتواند با ایجاد سایت مادر یا پرتالی بر شرکت‌‌های زیرمجموعه‌ خود مانند آژانس‌های گردشگری نظارت داشته باشد اما آیا سازمان‌های گردشگری یا سازمان‌های مادر خود را مکلف به انجام چنین کاری میدانند؟ که باید گفت خیر و به همین دلیل است که در معرض کلاهبرداری قرار میگیرند. در خاتمه باید گفت هرچند که با پیشرفت تکنولوژی و ورود فناوریهای جدید، استفاده از سایت‌ها و بازارهای مجازی اجتناب ناپذیر است اما به موازات پیشرفت تکنولوژی برخی از این فضاها برای سوءاستفاده از مردم بهره میگیرند که لازم است افراد با هوشیاری کامل از این فناوریها و سایت‌ها استفاده کنند تا در دام شیادان نیفتند. ضمن اینکه نهادهای ناظر نیز وظیفه دارند تا امنیت این سایت‌ها و فضا ها را تامین کنند تا از تکرار جرایم در این زمینه جلوگیری شود.





همرسانی نوشتار: