اختصاصی|گزارش مجلس از آتش سوزی مدرسه دخترانه در زاهدان

قصور آموزش و پرورش در این حادثه واضح است

متن گزارش کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی در خصوص حادثه آتش سوزی مدرسه دخترانه زاهدان در خبرگزاری منتشر شد.

  1. یکشنبه ۲ تیر ۹۸ ساعت ۱۶:۲۴ (۳ ماه،۳ هفته قبل)
اختصاصی|گزارش مجلس از آتش‌سوزی مدرسه دخترانه در زاهدان/ قصور آموزش و پرورش در این حادثه واضح است
به گزارش نوداد (سکوی اجتماعی خبر)

گزارش کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری در خصوص

حادثه آتش سوزی مدرسه دخترانه زاهدان

بخش اول

  • طرح مسأله:

در تاریخ ۱۳۹۷.۹.۲۷ مقارن ساعت ۹ صبح به دلیل واژگونی بخاری فیتیله ای نفت سوز قابل حمل در کلاس اول دبستان دخترانه اسوه حسنه زاهدان، کلاس درس دچار حریق می شود. در این آتش سوزی، ۴ نفر از دانش آموزان به نام های «مانا خسروپرست (پیش دبستانی)»، «صبا عربی»، «مریم نوکندی» و «یکتا میرشکار» (هر سه از پایه اول دبستان)، دچار سوختگی شدید شده و جان خود را از دست می دهند.

بخش دوم

  • اقدامات کمیسیون و بیان نتایج حاصله از بررسی ها

کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری بلافاصله پس از این رخداد موضوع را فوراً در دستورکار خود قرار داد و با اعزام تیمی از اعضای کمیسیون به زاهدان در تاریخ ۱۳۹۷.۹.۳۰، تشکیل جلسه با حضور معاونان و مدیران وزارت آموزش و پرورش در محل کمیسیون و دعوت از وزیر آموزش و پرورش به بررسی همه جانبه موضوع پرداخت.

ساختمان این مدرسه یک طبقه و فاقد سیستم حرارتی استاندارد بوده است و برای گرمایش کلاس از بخاری غیر استاندارد و نفت سوز استفاده شده است. کف اتاق ها با موکت، پوشیده شده و به دلیل وجود اشیاء قابل احتراق و پخش شدن نفت، آتش به سرعت به کلیه نقاط ساختمان سرایت کرده است.

بررسی های کمیسیون از مجموع مشاهدات، دریافت گزارش نهادهای ذی ربط و استماع توضیحات مسئولان آموزش و پرورش ستادی و استانی، ذیل سه بخش بیان می شود:

الف) شرایط مدرسه اسوه حسنه

مدرسه غیردولتی دخترانه اسوه حسنه زاهدان در سال ۱۳۹۰ مقطع پیش دبستانی خود را تأسیس و در سال ۱۳۹۷ برای پایه اول دبستان نیز دانش آموز می پذیرد. عوامل اجرائی مدرسه عبارتند از: مدیر مدرسه (نیروی پیمانی شاغل در اداره آموزش و پرورش ناحیه ۲ زاهدان)، معاون مدرسه، معلم پایه اول، ۳ نفر مربی پیش دبستانی و خدمتگزار که بجز مؤسس، باقی عوامل از نیروهای آزاد هستند.

در سال تحصیلی جاری جمعاً ۶۹ نفر دانش آموز (۷ نفر پایه اول و ۶۲ نفر در مقطع پیش دبستانی) در این مدرسه مشغول به تحصیل بوده اند. ساختمان مدرسه در زمان وقوع حادثه استیجاری بوده است و حدود یک ماه قبل، این ملک دراختیار مدرسه قرار گرفته است. پیش از آن و تا اوایل آبان ماه، مدرسه در محل استیجاری دیگری بوده که به دلیل عدم همکاری مالک و اتمام مدت قرارداد، فضای مدرسه به محل جدید انتقال پیدا می کند. مستند مورخ ۱۳۹۷.۱۰.۱ اداره کل آموزش و پرورش استان سیستان و بلوچستان، عوامل اجرائی مدرسه مکاتباتی را برای انتقال ملک، با اداره آموزش و پرورش انجام می دهند و بلافاصله بدون کسب مجوز، مدرسه به فضای جدید که هیچ گونه مجوز تحکیم بنا یا مقاوم سازی را دارا نبوده است، منتقل می شود. لازم به ذکر است، فضای قبلی مدرسه نیز با وجود دارا بودن مجوز استحکام بنا، مجوز ایمن سازی و رعایت موارد ایمنی را نداشته است. در بازدیدی که در تاریخ ۱۳۹۷.۲.۲ از محل قبلی مدرسه به عمل می آید، اداره کل نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس استان سیستان و بلوچستان همزمان با صدور تأئید استحکام بنا، اعلام می کند که استفاده از سیستم گرمایش و سرمایش استاندارد و نصب کپسول اطفای حریق در مدرسه الزامی است. عدم نصب کپسول اطفای حریق در مکان بعدی مدرسه نیز ادامه پیدا می کند. لازم به ذکر است اداره کل آموزش و پرورش سیستان و بلوچستان در گزارشی در مورخ ۱۳۹۷.۱۰.۱ اعلام کرده بود که علی رغم وجود کپسول آتش نشانی، عوامل مدرسه به دلیل دستپاچگی و اضطراب، موفق به اقدام به موقع برای اطفای حریق نشدند که این موضوع مورد تایید نمی باشد.

محل جدید مدرسه در خیابان مصطفی خمینی شهر زاهدان است که در فاصله چندصد متری اداره آموزش و پرورش ناحیه ۲ زاهدان قرار گرفته و عدم توجه به فعالیت مدرسه ای بدون مجوز در همسایگی اداره آموزش و پرورش، محل تأمل جدی است.

سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور، همان طور که ذکر شد اعلام داشت که این مدرسه فاقد مجوز لازم برای فعالیت بوده است؛ لکن مدارک موجود در اداره آموزش و پرورش ناحیه ۲ زاهدان حاکی از آن است که تاریخ بازرسی مجدد مدرسه، ۱۳۹۷.۱۰.۱ مقرر شده است. این موضوع نیز بایستی مورد بررسی نهادها و مراجع ذی صلاح قرار گیرد.

  • کیفیت وقوع حادثه

کلاس درس دانش آموزان با قفسه بندی چوبی از دفتر مدیر جدا شده بوده و درب ورودی کلاس حدود ۴۰ سانتی متر عرض داشته است. بررسی کمیسیون حاکی از آن است که احتمالاً به دلیل دستپاچگی و همچنین عرض بسیار کم درب ورودی مربی نتوانسته است چراغ نفت سوز را از محل حادثه خارج کند و  در هنگام آتش سوزی محل را ترک می کند. مدیر و معاون مدرسه نیز در لحظه حادثه در محل حضور نداشته اند. ظاهراً کیف یا پای یکی از دانش آموزان به چراغ نفتی برخورد کرده و با واژگون شدن آن و با توجه به وجود میز و نیمکت و همچنین ریزش نفت روی موکت کلاس، آتش بی درنگ، محیط کلاس را در بر می گیرد و دود غلیظ ناشی از آتش سوزی منتشر می شود. (علت دقیق واژگونی بخاری و احتمال قصور کادر مدرسه در این موضوع، توسط مراجع قضائی در حال پیگیری است).  ۴ نفر از دانش آموزان که به دلیل ترس و سرایت آتش سوزی به درب ورودی و حجم دود ناشی از آن به انتهای کلاس پناه برده بودند، از چشم عوامل به دور مانده و دچار سوختگی شدید می شوند. دانش آموزان «مانا خسروپرست» و «صبا عربی» حدود ساعت ۱۴ مورخ ۱۳۹۷.۹.۲۷، دانش آموز «یکتا میرشکار» حدود ساعت ۸ صبح و دانش آموز «مریم نوکندی» حدود ساعت ۲۳ مورخ ۱۳۹۷.۹.۲۸ از شدت جراحات وارده، جان خود را ازدست می دهند.

  • اقدامات نهادها و سازمان ها پس از حادثه

پس از وقوع حریق، آتش نشانی و اورژانس زاهدان بلافاصله در محل حاضر شدند و سانحه دیدگان به بیمارستان امام علی (ع) زاهدان انتقال یافتند.

تیم پزشکی اعزامی از تهران در محل حادثه حاضر شده و روند درمان مجروحان را تحت نظارت قرار داده اند.

مدیر آموزش و پرورش ناحیه ۲ زاهدان ضمن پذیرش مسئولیت و عذرخواهی از سمت خود استعفا داده است.

مدیر مدرسه و معلم پایه اول با دستور دادستان استان، بازداشت شده اند.

وزیر آموزش و پرورش اظهار کرده است: برای ۱۲ نفر از مسئولان آموزش و پرورش که در این حادثه مقصر بوده اند حکم آماده بخدمت صادر شده است، تا هیأت های تخلفات اداری، رأی خود را صادر کنند.

بخش سوم

  • جمع بندی و ارائه پیشنهاد

کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری ضمن تسلیت مجدد به خانواده های داغدار اعلام می دارد:

مستند به قانون «تأسیس و اداره مدارس و مراکز آموزشی و پرورشی غیردولتی» این گونه مدارس تحت نظارت وزارت آموزش و پرورش تأسیس می شوند و فعالیت می کنند و مطابق ماده ۴ همین قانون شورای سیاستگذاری، برنامه ریزی و نظارت مرکزی به ریاست وزیر آموزش و پرورش تشکیل و تعیین می گردد. تقصیر و قصور مجموعه آموزش و پرورش در این حادثه واضح است. مدرسه مذکور به هیچ وجه اجازه فعالیت نداشته است و اهمال در بازرسی و نظارت بر مؤسسه فوق، منجر به بروز این حادثه شده است و مسئولان ذی ربط در مجموعه ستادی و استانی وزارت آموزش و پرورش مسئولیت این حادثه را برعهده دارد.

همچنین لازم است وزارت آموزش و پرورش با ارائه گزارش اقدامات انجام شده در سال های گذشته درخصوص ایمن سازی مدارس، موانع و اختلالات موجود را شناسایی و اعلام کند تا در مسیر تقنین و نظارت در حوزه مجلس شورای اسلامی، این موانع مرتفع گردند.

محمدرضا عارف

رئیس کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری