جنجال تولد خواهران دوقلو با ژن دستکاری شده !

آیا یک خط قرمز در حوزه اخلاق زیر پا گذاشته شده است؟ یک دانشمند چینی روز دوشنبه ادعا کرد که نخستین نوزادانی را که ژن آن ها دستکاری شده است به دنیا آورده است. بسیاری از محققان، این اقدام را عملی خطرناک و غیر مسئولانه تلقی کرده اند.

  1. سه شنبه ۶ آذر ۹۷ ساعت ۲۱:۵۵ (۱ سال،۸ ماه قبل)
اقدام جنجال برانگیز دانشمند چینی با دستکاری ژنوم انسانی
به گزارش نوداد (سکوی اجتماعی خبر)

هی جیانکویی (He Jiankui)، استاد دانشگاه در استان شنزن در جنوب چین، در ویدئویی که در یوتیوب منتشر شده است، از تولد دو نوزاد دوقلو که دی ان ای آن ها با هدف مقاوم ساختن آن ها در برابر ویروس ایدز، تغییر یافته است، خبر داده است.

اعلام این خبر با موجی از انتقاد ها در دنیای علم روبرو شده است و از جمله دانشگاه محل کار این محقق چینی موسوم به دانشگاه علوم و تکنولوژی جنوب از این استاد دانشگاه اعلام برائت کرد. مسئولین دانشگاه گفته اند که خبر فوق آن ها را شوکه کرده است.

هی جیانکویی که دانش آموخته دانشگاه استنفورد در آمریکاست و مدیریت یک آزمایشگاه تخصصی ژنوم در استان شنزن را بر عهده دارد، می گوید که از تکنیک کریسپر کاس ۹ (Crispr-Cas۹)، موسوم به "قیچی های ژنتیکی" استفاده کرده است. با استفاده از این تکنیک می توان بخش هایی از ژنوم را که دلخواه نیستند، برداشت همانطور که یک غلط املایی را در رایانه اصلاح می کنیم.

دو نوزاد دو قلو که دختر هستند، لولو و نانا نام دارند و با شیوه لقاح بیرون از رحم با استفاده از رویان های تغییر یافته قبل از قرار دادن آن ها در رحم مادر متولد شده اند.

محقق چینی در ادامه توضیح می دهد: «درست بعد از تزریق اسپرم شوهر، یک متخصص رحم اقدام به تزریق یک عدد پروتئین "قیچی های ژنتیکی" نمود. مأموریت این پروتئین، تغییر یک ژن با هدف محافظت از دختر بچه ها در برابر ویروس اچ آی وی در آینده بود. با این عمل، راه ورود ویروس اچ آی وی به بدن مسدود شد. شکل جهش یافته ژن، یک مقاومت در برابر این ویروس ایجاد می کند.»

این استاد دانشگاه چینی اضافه می کند که پدر این دوقلو ها به ویروس اچ آی وی مبتلاست (سرم مثبت) و هدف او از این کار قبل از هر چیز پیشگیری از آلوده شدن این دو کودک به ویروس اچ آی وی در آینده است.

هنوز این خبر توسط محافل مستقل تأیید نشده است و نتایج علمی حاصله در هیچ نشریه علمی به چاپ نرسیده اند.

نیکولاس اوانس (Nicholas Evans)، استاد فلسفه در دانشگاه ماساچوست لوول (Massachusetts Lowell) در آمریکا، که در حوزه مسائل زیست اخلاقی کار می کند، گفت: «اعلام چنین اخباری در صفحه اجتماعی یوتیوب یک اقدام مشکل ساز در جهان علم محسوب می شود. با این حساب دیگر نمی توان با فرآیند نظارت که بسیاری از پیشرفت های علمی بر آن متکی هستند، راستی آزمایی کرد.»

هی جیانکویی تا امروز به تماس های خبرگزاری فرانسه پاسخی نداده است. ویدئوی او در آستانه برگزاری کنفرانس بین المللی ژنوم در هنگ کنگ منتشر شد. او قرار است جزییات اقدام خود را در این کنفرانس شرح دهد.

محقق چینی در ادامه صحبت های خود در یوتیوب ضمن مطرود دانستن بحث به نژادی (یوژنیک) می گوید: « می دانم که این کار من بحث برانگیز است و باعث جنجال خواهد شد، ولی من فکر می کنم که خانواده ها به این فن آوری نیاز دارند.»

دکتر سارا کان از دانشگاه ادیمبورگ معتقد است که اقدام این محقق چینی نگرانی های جدّی در حوزه اخلاق ایجاد می کند. اعلام چنین خبری که به نظر می رسد به دنبال جنجال آفرینی است، عملی غیر مسئولانه به شمار می ورد.»

از سوی دیگر بیش از ۱۰۰ چهره علمی چینی که بیشتر آن ها زیست شناس و پزشک هستند با انتشار بیانیه ای، این اقدام هی جیانکویی را به مثابه یک حماقت دانستند که به شهرت جهانی چین در حوزه توسعه و تحقیق زیست پزشکی خدشه وارد می کند.

آن ها در این بیاینه با تأکید بر اینکه دانشمند هموطن آن ها درب یک جعبه پر از مصیبت را گشوده است، گفته اند: «این فن آوری از مدت ها پیش شناخته شده است، ولی دلیل اینکه هیچ دانشمندی از آن استفاده نکرده است، این است که هیچ کس نمی تواند اثرات این دستکاری های ژنتیکی را پیش بینی کند.»

داسکو ایلیک (Dusko Ilic)، محقق در کالج سلطنتی لندن (King's College)، می گوید: «این تجربه بی فایده است. زمانیکه یک بیمار مبتلا به اچ آی وی با تعداد نامشخص ویروس، تحت درمان است به احتمال بسیار زیاد، ویروس را به فرزند خود منتقل نمی کند. در ثانی، مقاومت ژن جهش یافته در برابر ویروس، امر مطلقی نیست.»

دانشگاهی که آزمایشگاه هی جیانکویی به آن وابسته است در یک بیانیه تصریح کرده است که اطلاعی از این تحقیقات نداشته است و محقق مذکور از ماه فوریه در مرخصی بدون حقوق به سر می برد.

در این بیاینه به نقل از مدیر گروه زیست شناسی دانشگاه چنین آمده است: «استفاده از تکنیک های دستکاری ژنتیکی در حوره تحقیق برروی رویان انسانی نقض جدّی اصول اخلاقی به شمار می رود.»





همرسانی نوشتار: